Borstreconstructie

ALGEMEEN

Vroeger kwam een borstkankerpatiënte pas voor een borstre-constructiein aanmerking als zij als genezen werd beschouwd. Dat was meestal vijfjaar na een borstamputatie. Tegenwoordig is bekend dat eenreconstructie niets verandert aan het verloop van de ziekte, maar welde kwaliteit van de overleving verbetert. Een borstreconstructie kanworden uitgevoerd zes tot twaalf maanden na een amputatie, of nabeëindiging van eventuele nabestraling en/of chemotherapie. Het is ookmogelijk de re-constructie te laten doen tijdens dezelfde operatiewaarin de amputatie wordt verricht. Een borstreconstructie is bijvrijwel iedere vrouw mogelijk. Ook een slechte kwaliteit van de huid,bijvoorbeeld door bestraling, hoeft tegenwoordig een goed resultaatniet in de weg te staan. Er zijn verschillende manieren om een borst terecon-strueren. Niet iedere methode is geschikt voor elke patiënt.Welke methode voor u het meest geschikt is, zal de plastisch chirurgmet u bespreken.

VOORBEREIDING

Als u geneesmiddelen gebruikt, moet u dit al tijdens het eer-ste bezoekmelden aan de plastisch chirurg. Bepaalde medi-cijnen (zoals aspirine,ascal, APC, en dergelijke) mag u een aantal dagen voor deborstreconstructie niet meer slikken. Daarnaast moet u minstens zesweken voor de operatie stop-pen met roken. Nicotine vernauwt debloedvaten waardoor problemen bij de wondgenezing op kunnen treden.Voor ope-raties waarbij weefsel verplaatst wordt, is stoppen met rokeneen voorwaarde. Als u te zwaar bent, zal de plastisch chirurg uadviseren eerst af te vallen. Voor of op de dag van de opname krijgt ueen algemeen licha-melijk onderzoek en bespreekt de anesthesioloog,indien mo-gelijk, de narcose met u. Uw oksels worden geschoren. Het ishandig om een pyjama met een voorsluiting te dragen want dan kan deoperatiewond makkelijk worden verzorgd.

PROTHESEN

Bij sommige borstreconstructies worden prothesen ingebracht.Borstprothesen bestaan uit een soepel siliconen omhulsel dat voorafgevuld is met een siliconengel. De prothese kan ook leeg zijn entijdens of na de operatie gevuld worden met fysi-ologischezoutoplossing. Daarnaast zijn er prothesen met een dubbele wand. Bijdeze prothesen zit in het binnenste ge-deelte van de prothesesiliconen-gel en in het buitenste ge-deelte fysiologischezoutoplossing. Prothesen zijn er in ver-schillende maten. De laatstejaren is er veel discussie geweest over problemen die door het lekkenvan siliconen zouden wor-den veroorzaakt. In Nederland stelt deoverheid zich voorals-nog op het standpunt dat het verband tusseninwendige sili-conenprothesen en gezondheidsklachten wetenschappelijkniet duidelijk is aangetoond. Daarom is de toepassing van de-zeprothesen toegestaan. Er zijn verschillende manieren om een borst tereconstrueren:

IMPLANTEREN VAN EEN PROTHESE

Als er voldoende soepele en gave huid aanwezig is en de gro-teborstspier nog intact is, is het implanteren van een prothe-se onderdeze huid en spier de eenvoudigste manier om een nieuwe borst te maken.Bij deze operatie wordt gebruikge-maakt van het litteken van deamputatie. De ingreep duurt ongeveer een uur en de ziekenhuisopname ééntot vijf dagen. Als u bestraald bent zal de plastisch chirurg umogelijk een andere techniek adviseren.

IMPLANTEREN VAN EEN PROTHESE VOOR WEEFSELEXPANSIE

Als er niet genoeg huid aanwezig is na de amputatie, maar de huid welvan goede kwaliteit is, kan een prothese worden ge-bruikt om de huid opte rekken (weefselexpansie). Ook de grote borstspier moet voor dezemethode nog intact zijn. Zo'n prothese voor weefselexpansie, ook welexpander ge-noemd, is net een lege ballon. Via het litteken van deampu-tatie wordt deze ballon onder de grote borstspier ingebracht. Dezeingreep neemt ongeveer een uur in beslag en u moet er één tot vijfdagen voor in het ziekenhuis worden opgenomen. Twee weken na deoperatie wordt begonnen met het geleide-lijk vullen van de prothese metfysiologische zoutoplossing tot de gewenste cupmaat is bereikt. Ditgaat in etappes. Hier-voor moet u gedurende vier tot acht wekenwekelijks naar de polikliniek. Het vullen gebeurt met een injectienaaldwaarmee via de huid de vulnippel wordt aangeprikt. Het vullen duurtongeveer twee minuten. Om het oprekken van de borsthuid tevergemakkelijken kunt u de borst masseren met crème of olie. Na eenrustperiode van drie tot zes maanden volgt meestal een tweede operatiewaarbij de expander wordt vervangen door een echte prothese. Sommigeplastisch chirurgen ge-bruiken een expander die kan blijven zitten. Danis een twee-de operatie niet nodig. Voor meer informatie kunt u ook hetonderwerp weefselex-pansie raadplegen.

GEBRUIK VAN EEN SPIER EN HUID VAN DE RUG

Als ook de grote borstspier tijdens de borstamputatie wegge-haald is ofals er te weinig huid van goede kwaliteit is over-gebleven, kan huidvan de rug met de eronder gelegen spier ge-bruikt worden voor het makenvan een nieuwe borst. Vrijwel altijd wordt er ook een protheseingebracht. De operatie duurt gemiddeld twee tot drie uur en u moet erze-ven tot tien dagen voor in het ziekenhuis blijven. Door hetverwijderen van de rughuid met de daar ondergelegen spier ontstaat eenlitteken. Dit valt meestal onder het BH-bandje, maar soms is een schuinlitteken onvermijdelijk.

GEBRUIK VAN VET EN HUID VAN DE BUIK

Als er te weinig huid van goede kwaliteit is overgebleven kan eveneenseen nieuwe borst gemaakt worden van huid en vet-weefsel van deonderbuik. Dit kan alleen als er op die plek een huid- en vetoverschotbestaat. De plastisch chirurg kan op de-ze manier een borst construerenzonder dat er een prothese no-dig is. Een nadeel is dat de buikwand alsgevolg van de in-greep minder stevig kan worden en dat er een grootlitteken op de buik komt. De buik kan ook lange tijd pijnlijk zijn.Voor deze operatie moet u circa zeven tot vijftien dagen in hetziekenhuis liggen. De ingreep zelf duurt ongeveer vier tot tien uur,afhankelijk van een éénzijdige of dubbelzijdige ingreep en of er al danniet microchirurgische technieken gebruikt worden. Vaak volgt op deeerste operatie nog een aantal ope-raties.

TEPELRECONSTRUCTIE

Naast reconstructie van de borst is reconstructie van de tepelmogelijk. Meestal gebeurt dit zes tot twaalf maanden na deborstreconstructie. Voor de tepelhof wordt huid van de lies, de oksel,de binnenzijde van het bovenbeen of de achterzijde van het oorgebruikt. Ook kan de tepelhof door middel van ta-toeage wordengereconstrueerd. De tepel zelf wordt in de re-gel gemaakt van een deelvan de tepel van de andere borst of van plaatselijk aanwezige huid.Voor een tepelreconstructie wordt u een dag opgenomen in hetziekenhuis. Als de gezonde borst aangepast moet worden aan de nieuweborst, wordt de tepelreconstructie meestal met deze operatiegecombineerd. Reconstructie van een tepelhof door middel van tatoeagevindt poliklinisch plaats.

MOGELIJKHEDEN EN VERWACHTINGEN

Als u een borstreconstructie overweegt, is het belangrijk hier-over eenreëel verwachtingspatroon te hebben. Een gerecon-strueerde borst zal invorm en grootte altijd duidelijk ver-schillen van een natuurlijkeborst. De borst voelt ook anders aan. Toch zijn vrouwen die eenborstreconstructie hebben ondergaan in het algemeen zeer tevreden methet uiteindelijke resultaat. Ze durven weer alles aan en voelen zichdaardoor psychisch sterker. Een borstreconstructie is zowel lichamelijkals geestelijk een zware ingreep. Vaak zijn meerdere operatiesnoodzakelijk. Daar komt nog bij dat het soms nodig is de natuurlijkeborst te ver-kleinen of te verstevigen om de gereconstrueerde borst ende natuurlijke borst zo veel mogelijk op elkaar te laten lijken.

NA EEN BORSTRECONSTRUCTIE

Enkele dagen na een borstreconstructie worden de drains (dun-neslangetjes in het wondgebied om wondvocht af te voeren) weggehaald. Bijontslag uit het ziekenhuis krijgt u via het afsprakenbureau te horenwanneer u voor controle terug moet komen bij de plastisch chirurg.Eventuele hechtingen worden op het spreek-uur verwijderd. De eerste zesweken na de operatie moet u het kalm aan doen want anders geneest dewond niet goed. De plastisch chirurg kan u precies vertellen wat u welen wat u niet mag. Het kan verstandig zijn om voor de eerste tijd thuishulp te regelen. Soms is er lange tijd nodig om van de operatie teherstellen. Met een eventuele tweede operatie wordt altijd gewacht totu weer voldoende bent aangesterkt.

RISICO'S EN COMPLICATIES

Een borstreconstructie heeft dezelfde risico's als elke andereoperatie. Er bestaat een kans op een nabloeding of er kan een infectieoptreden. Rond een ingebrachte prothese wordt soms eenbindweefselkapsel gevormd, waardoor de borst hard en pijnlijk aanvoelt.Dit gebeurt bij ongeveer een kwart van de vrouwen. Een harde enpijnlijke borst is te behandelen met behulp van capsulotomie. Bij dezemethode wordt het kapsel tijdens een operatie ingesneden zodat er meerruimte voor de prothese ontstaat. Als de borstprothese onder deborstspier geplaatst wordt, treedt praktisch geen kapselvorming meerop, maar deze methode is niet altijd mogelijk. Een zeldzame complicatiebij een borstreconstructie is dat de bloedcirculatie in de wondrandenof het verplaatste weefsel onvoldoende is. Dan kan weefselversterfoptreden.

VERGOEDING VAN DE KOSTEN

Een borstreconstructie wordt niet gezien als een verfraaiende ingreep,maar als een behandeling om de gevolgen van een borstamputatie zo goedmogelijk te herstellen. Alle zieken-fondsen en vrijwel alleparticuliere ziektekostenverzekeraars vergoeden de kosten van eendergelijke operatie. Wanneer u particulier verzekerd bent, kunt u ditbij uw verzekerings-maatschappij navragen.

VERANTWOORDING TEKST

Het onderwerp borstreconstructie bestaat uit algemene teksten, bedoeldals aanvulling op het gesprek met uw arts. De algemene informatie kanniet altijd recht doen aan iedere in-dividuele situatie. Hebt u na hetlezen van deze informatie nog vragen, dan zal de plastisch chirurg zetijdens het spreek-uur graag met u doornemen. Het kan handig zijn uwvragen van tevoren op papier te zetten. Bij het schrijven van deteksten is gebruikgemaakt van: - Leerboek chirurgie, Bohn Stafleu VanLoghum, 1993; - voorlichtingsmateriaal van de Nederlandse Verenigingvoor Plastische Chirurgie. - voorlichtingsmateriaal van de NederlandseVereniging voor Aesthetische Plastische Chirurgie. De informatie isgeaccordeerd door Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie. Deoverige informatie is gebaseerd op voorlichtingsmateriaal van deNederlandse Kankerbestrijding/KWF. Trefwoord : borstreconstructie;vergoedingen Controledatum : december 2001 Module : WGBO Goedkeuring :Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie.